Τα Συνέδρια της ΓΣΕΕ

Καταστατικό Συνέδριο

Το 31ο Τακτικό Οργανωτικό Καταστατικό Συνέδριο της ΓΣΕΕ που διεξήχθη το διήμερο 23 και 24 Νοεμβρίου 2002, στη Βουλιαγμένη Αττικής. Έλαβαν μέρος 432 εκλεγμένοι αντιπρόσωποι, οι οποίοι εκπροσωπούσαν 122 δευτεροβάθμιες συνδικαλιστικές οργανώσεις (Εργατικά Κέντρα και Ομοσπονδίες) από όλη την Ελλάδα. Το συνέδριο είχε ως κεντρικό άξονα την τροποποίηση άρθρων του Καταστατικού της ΓΣΕΕ με στόχο την οργανωτική ανασυγκρότηση των εργατικών συνδικάτων και την προσαρμογή τους στις σύγχρονες απαιτήσεις της εποχής. Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν μέσα σε έντονο κλίμα αντιπαραθέσεων και οργανωτικών διαφωνιών μεταξύ των μεγάλων συνδικαλιστικών παρατάξεων.

Πρώτη απλή αναλογική

Το 22ο Συνέδριο της ΓΣΕΕ διεξήχθη στην Αθήνα το Δεκεμβρίου 1983. Εφαρμόστηκε για πρώτη φορά το σύστημα της απλής αναλογικής βάσει του νόμου 1264/1982. Συμμετείχαν όλα τα Εργατικά Κέντρα και οι Ομοσπονδίες χωρίς αποκλεισμούς.

Έκτακτο — ακυρώθηκε

Λίγους μήνες αργότερα, τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, ακολούθησε το 21ο Συνέδριο στην Κασσάνδρα Χαλκιδικής. Η απερχόμενη διοίκηση συγκάλεσε εκτάκτως το επόμενο συνέδριο μόλις λίγες ημέρες πριν από τις βουλευτικές εκλογές της 18ης Οκτωβρίου 1981. Ο στόχος ήταν να αναδειχθεί μια νέα, ελεγχόμενη τριετής διοίκηση πριν από την επερχόμενη και διαφαινόμενη εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ, ώστε η δεξιά παράταξη να διατηρήσει τα ηνία της Συνομοσπονδίας απέναντι στις αναμενόμενες πολιτικές αλλαγές.
Η συνδικαλιστική αντιπολίτευση αρνήθηκε να νομιμοποιήσει και το 21ο Συνέδριο, απέχοντας από τις διαδικασίες εκλογής οργάνων. Αμέσως μετά την πολιτική αλλαγή και την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση, οι αντιπολιτευόμενες παρατάξεις προσέφυγαν στα δικαστήρια. Τα δικαστήρια ακύρωσαν τη διοίκηση που προέκυψε από το 21ο Συνέδριο λόγω νοθείας και διόρισαν νέα, προσωρινή διοίκηση με πλειοψηφία της ΠΑΣΚΕ, αλλάζοντας οριστικά τις ισορροπίες στο ελληνικό συνδικαλιστικό κίνημα.

Καταγγελίες νοθείας

Το 20ο Πανελλαδικό Συνέδριο της ΓΣΕΕ διεξήχθη τον Απρίλιο του 1981 στον Πειραιά. Διεξήχθη μέσα σε κλίμα έντονων καταγγελιών από τις αντιπολιτευόμενες συνδικαλιστικές παρατάξεις (ΠΑΣΚΕ, ΕΣΑΚ-Σ κ.λπ.) για νοθεία και αποκλεισμό δεκάδων εργατικών οργανώσεων. Η τότε δεξιά, φιλοκυβερνητική διοίκηση (υπό τον Χ. Καρακίτσο) επεδίωξε τον έλεγχο του συνεδρίου για να αποτρέψει την ψήφιση και καθιέρωση του συστήματος της απλής αναλογικής. Λόγω των αποκλεισμών, η αντιπολίτευση απείχε, καταγγέλλοντας το συνέδριο ως «νόθο».

Έκτακτο & πολωμένο

Το 19ο Συνέδριο της ΓΣΕΕ διεξήχθη στην Καλαμάτα το Νοέμβριο του 1978. Είχε συγκληθεί ως Έκτακτο Πανελλαδικό Συνέδριο. Έμεινε στην ιστορία του συνδικαλιστικού κινήματος ως ένα πολωμένο συνέδριο. Οι αντιπολιτευόμενες παρατάξεις (ΠΑΣΚΕ, ΕΣΑΚ-Σ, ΑΕΜ) απείχαν ή αποκλείστηκαν, καταγγέλλοντάς το ως «νόθο» λόγω της ύπαρξης εκατοντάδων σωματείων-«σφραγίδων». Στην ηγεσία επικράτησε η φιλοκυβερνητική παράταξη «Δημοκρατική Συνεργασία».

Το πρώτο της Μεταπολίτευσης

Το 18ο Συνέδριο της ΓΣΕΕ διεξήχθη στην Καβάλα και οι εργασίες του ολοκληρώθηκαν στις 11 Απριλίου 1976. Αποτέλεσε το πρώτο συνέδριο της ΓΣΕΕ κατά την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά τη διάρκειά του εκλέχθηκε για πρώτη φορά μεταπολιτευτικά γυναίκα στη διοίκηση της ΓΣΕΕ.

«Ψευτοσυνέδριο»

Το 17ο Πανελλαδικό Συνέδριο της ΓΣΕΕ διεξήχθη στον Πειραιά και ξεκίνησε την Κυριακή 25 Φεβρουαρίου 1973. Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε κατά την περίοδο της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών, με διορισμένη ηγεσία. Διεξήχθη, όπως και τα προηγούμενα δύο, υπό συνθήκες κρατικής παρέμβασης και τρομοκρατίας, με αποτέλεσμα να καταγγελθεί από την Ενιαία Αντιδικτατορική Συνδικαλιστική Κίνηση (ΕΣΑΚ) και τον αντιδικτατορικό τύπο της εποχής ως «ψευτοσυνέδριο».

Επί δικτατορίας

Το 16ο Πανελλαδικό Συνέδριο της ΓΣΕΕ διεξήχθη στους Δελφούς τον Απρίλιο του 1970, κατά τη διάρκεια της περιόδου της στρατιωτικής δικτατορίας. Λόγω του καθεστώτος της χούντας, η διοίκηση της Συνομοσπονδίας είχε αντικατασταθεί από διορισμένα στελέχη, με αποτέλεσμα το συνέδριο αυτό (όπως και το επόμενο του 1973) να χαρακτηρίζεται ιστορικά από τους μελετητές ως παρωδία. Κατά τη διάρκεια του συγκεκριμένου συνεδρίου στους Δελφούς, τροποποιήθηκε το καταστατικό της ΓΣΕΕ και καθιερώθηκε ως σημαντικότερο το αξίωμα του προέδρου.

Με καθυστέρηση δύο ετών

Το 15ο Συνέδριο της ΓΣΕΕ διεξήχθη στην Αθήνα από τις 24 έως τις 26 Ιουλίου 1966. Οι εργασίες του πραγματοποιήθηκαν με καθυστέρηση δύο ετών λόγω της πολιτικής κρίσης των Ιουλιανών και της «αποστασίας», του κρατικού παρεμβατισμού και των εσωτερικών συγκρούσεων στο συνδικαλιστικό κίνημα της προδικτατορικής περιόδου.

Απαρχή κρίσιμης περιόδου

Το 14ο Πανελλαδικό Συνέδριο της ΓΣΕΕ διεξήχθη στον Πειραιά το 1960, με ορισμένες προπαρασκευαστικές διαδικασίες και εκδόσεις θέσεων να ολοκληρώνονται εντός του 1961. Αποτέλεσε την απαρχή μιας κρίσιμης περιόδου (1960-1976) για το ελληνικό συνδικαλιστικό κίνημα, η οποία σημαδεύτηκε από εσωτερικές διεργασίες και τη μετέπειτα ίδρυση σημαντικών εργατοϋπαλληλικών οργανώσεων.

Καταστατικές αλλαγές

Το 13ο Συνέδριο της ΓΣΕΕ διεξήχθη στην Αθήνα από τις 15 έως τις 18 Οκτωβρίου 1958. Το συνέδριο χαρακτηρίστηκε από έντονη συνδικαλιστική διαμάχη. Πριν από την έναρξη, εφαρμόστηκαν τροποποιήσεις στο καταστατικό, όπως το πλειοψηφικό εκλογικό σύστημα και ο περιορισμός του αριθμού των συνέδρων στο 1/3.

Διαγραφές & αποκλεισμοί

Το 12ο Πανελλαδικό Συνέδριο της ΓΣΕΕ διεξήχθη στην Αθήνα από τις 12 έως τις 17 Οκτωβρίου 1955. Σημαδεύτηκε από εκτεταμένες διαγραφές και αποκλεισμούς αριστερών και «ταξικών» πρωτοβάθμιων σωματείων και Εργατικών Κέντρων.

Το πρώτο μετά τον Εμφύλιο

Το 10ο Πανελλαδικό Συνέδριο της ΓΣΕΕ διεξήχθη στην Αθήνα από τις 24 Σεπτεμβρίου έως την 1η Οκτωβρίου 1950. Οι εργασίες του πραγματοποιήθηκαν μέσα σε βαρύ πολιτικό κλίμα, καθώς ήταν το πρώτο συνέδριο της Συνομοσπονδίας μετά τη λήξη του Εμφυλίου Πολέμου.

Εν μέσω Εμφυλίου

Το 9ο Συνέδριο της ΓΣΕΕ διεξήχθη στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, με την επίσημη έναρξή του να πραγματοποιείται στις 28 Μαρτίου 1948.Το συνέδριο έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου, υπό συνθήκες ισχυρής πολιτικής πόλωσης και αυστηρών μέτρων ασφαλείας.

Προσπάθεια ενοποίησης

Το 7ο Συνέδριο της ΓΣΕΕ πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 1934 σε φορτισμένο ιστορικό και πολιτικό κλίμα, με κύριο χαρακτηριστικό την προσπάθεια για την ενοποίηση. Το συνέδριο διεξήχθη εν μέσω έντονων πολιτικών αναταραχών, οικονομικής κρίσης και της ανόδου του φασισμού στην Ευρώπη. Στόχος ήταν η κοινή δράση των εργαζομένων, καθώς το 1/3 των συνέδρων υποστήριξε την πρόταση για τη δημιουργία ενός «Ενιαίου Μετώπου», του πολυδιασπασμένου συνδικαλιστικού κινήματος του Μεσοπολέμου. Παρά τις προσπάθειες για κοινή πορεία και τις συζητήσεις που συνεχίστηκαν έως το καλοκαίρι του 1936, οι αποφάσεις του συνεδρίου δεν πρόλαβαν να ολοκληρωθούν στην πράξη. Η επιβολή της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου 1936 διέκοψε βίαια κάθε δημοκρατική συνδικαλιστική διαδικασία. Το καθεστώς έθεσε υπό τον πλήρη έλεγχό του τη Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος (ΓΣΕΕ), διορίζοντας ελεγχόμενες διοικήσεις.

Απόφαση για επανένωση

Το 6ο Πανελλαδικό Εργατικό Συνέδριο της ΓΣΕΕ πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 1931. Αποτελεί έναν κρίσιμο σταθμό στην ιστορία του ελληνικού εργατικού κινήματος, καθώς διεξήχθη μέσα σε ένα ιδιαίτερα τεταμένο πολιτικό και κοινωνικό κλίμα κατά τη μεσοπολεμική περίοδο. Το συνέδριο αυτό πραγματοποιήθηκε από την «επίσημη» Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας δίχως τη συμμετοχή των κομμουνιστικών και σοσιαλιστικών συνδικαλιστικών δυνάμεων (οι οποίες είχαν οργανωθεί στην Ενωτική ΓΣΕΕ). Παρά τις έντονες διαμάχες των προηγούμενων ετών, στο 6ο Συνέδριο λήφθηκε η απόφαση για την οργανωτική επανένωση του συνδικαλιστικού κινήματος, η οποία προγραμματιζόταν να οριστικοποιηθεί στο επόμενο (7ο) συνέδριο.

Νέα διάσπαση

Το 5ο Πανελλαδικό Εργατικό Συνέδριο ξεκίνησε στις 22 Σεπτεμβρίου 1930 και αποτέλεσε έναν σημαντικό σταθμό στην ιστορία του ελληνικού συνδικαλιστικού κινήματος, καθώς επέφερε νέα διάσπαση με αποχώρηση σοσιαλιστών συνδικαλιστών.

Η μεγάλη διάσπαση

Το 4ο Πανελλαδικό Εργατικό Συνέδριο διεξήχθη το 1928 (συγκεκριμένα ξεκίνησε στις 8 Μαΐου στο Δημοτικό Θέατρο Αθηνών) και αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους, αλλά και πιο δραματικούς σταθμούς στην ιστορία του ελληνικού συνδικαλιστικού κινήματος. Σηματοδότησε τη διάσπαση του συνδικαλιστικού κινήματος, η οποία οδήγησε την επόμενη χρονιά (1929) στην ίδρυση της Ενωτικής Γενικής Συνομοσπονδίας Εργατών Ελλάδας (ΕΓΣΕΕ) από τις δυνάμεις που εκδιώχθηκαν.

Αντιπαράθεση για τον έλεγχο

Το 3ο Πανεργατικό Συνέδριο της ΓΣΕΕ πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 1926 (28 Μαρτίου - 3 Απριλίου) στον Πειραιά και υπήρξε ένα από τα πλέον καθοριστικά στην ιστορία του ελληνικού συνδικαλιστικού κινήματος Υπήρξε έντονη αντιπαράθεση μεταξύ των σοσιαλιστών και των κομμουνιστών για τον έλεγχο της ΓΣΕΕ.

Οργανική σύνδεση με το ΣΕΚΕ

Το 2ο Συνέδριο της ΓΣΕΕ πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 1920 στην Αθήνα, αποτελώντας σταθμό για τη διαμόρφωση του εργατικού κινήματος στην Ελλάδα. Στο συνέδριο εκπροσωπήθηκαν 137 συνδικαλιστικές οργανώσεις με συνολικά περίπου 54.000 μέλη. Το βασικό θέμα που κυριάρχησε ήταν η διαμόρφωση της σχέσης της ΓΣΕΕ με το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδος (ΣΕΚΕ). Κατά τις συζητήσεις εκδηλώθηκαν τρεις κύριες προτάσεις:

• Η πλήρης συγχώνευση της ΓΣΕΕ με το ΣΕΚΕ.
• Η οργανική σύνδεση των δύο φορέων.
• Η διατήρηση της αυτονομίας της ΓΣΕΕ, μακριά από κομματικές επιρροές.

Με μεγάλη πλειοψηφία υπερψηφίστηκε η πρόταση για οργανική σύνδεση της ΓΣΕΕ με το ΣΕΚΕ.